De Familie Brontë

Het verzamelen van vroege Brontë-uitgaven is niet eenvoudig. Boekhandelaar Steve Richardson, gespecialiseerd in negentiende-eeuwse Engelse literatuur, deelt zijn kennis:

Het verzamelen van vroege Brontë Romans

Er zijn 3 soorten ‘Brontë fans‘. De lezer, de verzamelaar en de lezer die verzamelt. Het verzamelen van 1e en vroege edities kan zowel een investering zijn als een hobby.

Daar de Bonte zussen een kort leven en schrijvers carrière hadden, samen slecht 7 romans gepubliceerd hebbende, zijn hun boeken vaak zeldzamer en gewilder dan die van hun tijdgenoten. (Dickens, Thackeray, etc.). De prijzen voor 1e edities Brontë romans variëren tussen €200-€30.000.

De beroemde romans, ‘Jane Eyre, Wuthering Heights’ en ‘The Tenant of Wildfell Hall’ zijn de meest populaire en duurste. De 1e Engelse druk van deze boeken worden vaak verkocht voor €20-30.000 per stuk, in originele binding.

Eerste edities in originele bindingen die vaak niet meer dan papieren kaften waren hebben een grotere waarde dan een mooi leer gebonden boek met gulden decoraties.
Dit is omdat de originele binding is zoals ze eerst gepubliceerd waren en dat maakt ze uniek en origineel.

Er is ook een groot verschil tussen een 1e Engelse druk en een 1e Amerikaanse druk, hoewel ze vaak slechts een paar dagen na elkaar zijn gepubliceerd.
Daar de Brontë zusjes Engelse schrijfsters waren, hebben de 1e edities gedrukt door hun Engelse uitgeverijen een grotere waarde. De 1e Amerikaanse druk
werd gepubliceerd door Harper and Brothers uit New York. Na de 1e Amerikaanse editie kon iedereen een editie van een Brontë Novel publiceren, (met toestemming natuurlijk).
Dit leidde er toe dat vele kleinere uitgeverijen goedkopere edities publiceerden. Terwijl in Engeland voor lange tijd Smith Elder en Co. de enigste uitgever was voor Brontë romans.

Hoewel de prijs voor de 3 grootste romans erg hoog is, ligt de prijs voor de andere 3 romans geschreven door Charlotte, namelijk Shirley, Villette, en The Professor tussen de €1-2.500.
De 1e Amerikaanse druk, in redelijke staat, kan al voor slechts €200 gevonden worden, dit wederom vanwege het feit dat de Brontë zusjes Engels waren en dus zijn de Engelse edities
meer waardevol. Een andere reden was de slechte kwaliteit van het papier van vroege Amerikaanse edities, vergeleken met de betere kwaliteit van Engels papier. Dit leidde ertoe dat
Amerikaanse edities beschadigd raakte door vocht en schimmel wat resulteerde in het desintegreren van het boek.

In Amerika werden de 1e edities gelijktijdig in hard- en paperback gepubliceerd. De paperback edities hebben nu meer waarde en zijn gewilder omdat ze zeldzamer zijn, daar vele verloren gingen of beschadigd raakten en weggegooid werden, zoals ook tegenwoordig gebeurd met paperbacks.

Voor de meeste mensen is het kopen van een 1e editie financieel moeilijk haalbaar. Maar omdat de Brontë zusjes slechts 7 romans geschreven hebben is het makkelijk de hele serie te
verzamelen. Er zij ook andere manieren om Brontë romans te verzamelen. Daar er vele verschillende Engelse alsook Amerikaanse edities zijn, heeft de verzamelaar een grote keuze waarin zich te specialiseren. Er zijn verzamelde edities van de romans, vele verschillende geïllustreerde edities, beperkte oplages, Tauchnitz edities, etc.

Geïllustreerde edities zijn erg populair om te verzamelen. Een van de beste editie is geïllustreerd door Edmund Dulac, een van de grootste illustrators van de eerste helft van de 20e eeuw. Dulac’s serie werd voor het eerst gepubliceerd in 1905, hoewel de meeste versies te koop aangeboden de edities uit 1922 zijn. Deze kunnen zowel als set of als individuele boeken verzameld worden totdat de set compleet is. Per stuk kunnen deze boeken aangeschaft worden voor €30-60, maar als je een complete set verzameld hebt zijn ze veel meer waard.

Versies van Brontë romans gepubliceerd voor 1860 kunnen duur zijn, omdat ze vroege edities zijn. Einde 19e eeuw werden de romans goedkoper omdat meer edities werden gepubliceerd voor het grote publiek. Tegenwoordig kun je een Brontë roman aanschaffen voor ongeveer €40-50 voor een late 19e eeuwse editie in goede staat.

De beste manier om Brontë romans te verzamelen is; een moderne paperback versie kopen om te lezen en ook de beste vroege versie die je kan veroorloven, hoe vroeger hoe beter, deze zullen over de jaren in waarde toenemen. Deze antieke editie is voor in de boekenkast om aan je verzameling toe te voegen.

Vergeet niet als je een lederen uitgave hebt deze uit de zon te houden, daar de zon het leer uitdroogt en uiteindelijk het boek zal beschadigen. Het regelmatig aanraken van het boek is goed omdat het vocht van onze handen het leer smeert en dus soepel houdt.

Dit artikel is geschreven door Steve Richardson, van Richardson Books,
Oosterhout, Nederland. Specialist in 19e eeuwse Engelse literatuur. Heeft u nadere informatie
nodig over het verzamelen van Bronte romans of Engelse literatuur neem contact op met richbooks@planet.nl.